โรงพยาบาลเวชชารักษ์ ลำปาง

บทบาทการเป็นผู้นำการพยาบาลด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพในเขตภาคเหนือ


เริ่มเกิดขึ้นในประเทศไทยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินเยือนสาธารณรัฐสิงคโปร์อย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 22 - 26 เมษายน พ.ศ. 2552 เพื่อทรงเป็นสักขีพยานในพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระหว่างศูนย์สิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติและศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพ โรงพยาบาลตันต๊อกเส็ง พระองค์ทรงมีพระประสงค์ให้ศูนย์สิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติพัฒนา สู่การเป็นศูนย์วิจัยวิชาการด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ที่สามารถเป็นแกนนำในการพัฒนาหลักสูตรเฉพาะทางเพื่อถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยี ที่เหมาะสมให้แก่สหวิชาชีพในทีมเวชศาสตร์ฟื้นฟู รวมทั้งบุคลากรอื่นๆที่เกี่ยวข้องในระบบบริการสาธารณสุขโดยเฉพาะอย่างยิ่งบุคลากรในวิชาชีพพยาบาล ผู้ทำหน้าที่ให้บริการในระบบสุขภาพที่มีจำนวนมากที่สุดและอยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยและคนพิการในทุกพื้นที่ของประเทศ

           ดังนั้นหากอบรมฟื้นฟูวิชาการให้พยาบาลวิชาชีพมีความรู ้ความสามารถด้านการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยและคนพิการจะเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จในการจัดระบบบริการที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและเอื้อต่อการ เข้าถึงบริการของผู้ป่วยคนพิการและผู้สูงอายุซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในปัจจุบัน สถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติเป็นสถาบันในสังกัดกระทรงสาธารณสุขแห่งเดียวในประเทศไทย ที่ให้บริการด้านการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุอย่างครบวงจร กระทั่งปี พ.ศ. 2554 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงดำริให้มีโรงพยาบาลส่วนภูมิภาคเพื่อให้บริการด้านการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุอย่างครบวงจรเพื่อเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุ ในประเทศไทยได้รับความเท่าเทียมและทั่วถึงในด้านการฟื้นฟูสภาพ โดยเริ่มก่อตั้งในพื้นที่ภาคเหนือเป็นแห่งแรก คือโรงพยาบาลเวชชารักษ์ ลำปาง


           การพยาบาลฟื้นฟูสภาพ คือการช่วยเหลือบุคคลที่มีความพิการและหรือการเจ็บป่วยเรื้อรังเพื่อคงไว้ซึ่งการทำงานของร่างกายให้มากที่สุด พยาบาลฟื้นฟูสมรรถภาพจะช่วยเหลือให้ผู้ป่วยสามารถปรับตัวเพื่อการดำเนินชีวิตได้ในสภาพแวดล้อมที่มีการเปลี่ยนแปลง พยาบาลฟื้นฟูสมรรถภาพมีการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยและครอบครัว โดยการออกแบบและปฏิบัติการตามทฤษฎีทางการพยาบาลที่เกี่ยวข้อง กับการดูแลช่วยเหลือตนเองและส่งเสริมสุขภาพกาย จิต สังคม จิตวิญญาณ โดยงานการพยาบาลฟื้นฟูสภาพ ให้บริการทั้งประเภทผู้ป่วยใน ผู้ป่วยนอก และในชุมชน


           งานการพยาบาลฟื้นฟูสภาพ โรงพยาบาลเวชชารักษ์ ลำปาง เป็นหน่วยงานหนึ่งที่ทำงานร่วมกับแพทย์ และทีมสหวิชาชีพ มีบทบาทหน้าที่ในการให้บริการฟื้นฟูผู้ป่วย คนพิการ และผู้สูงอายุ ที่มีปัญหาด้านร่างกายและจิตใจจากโรคต่างๆ ที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันและสังคม ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ


           กิจกรรมการดำรงชีวิตอิสระ (Independent living: IL) เป็นกิจกรรมส่งเสริมวิถีอิสระของผู้ป่วย โดยยึดแนวคิดการดำรงชีวิตอิสระของคนพิการเพื่อให้บริการแก่ผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุโดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้คนพิการมีความรู้ความเข้าใจและยอมรับในสภาพความพิการของตนเองมีเจตคติที่ดีต่อคนพิการ ประการสำคัญเพื่อให้คนพิการได้รับประสบการณ์ด้านการคิด วางแผนการดำเนินชีวิตหรือเลือกทางเดินชีวิตด้วยตนเองได้ทั้งนี้คนพิการหลังจากออกโรงพยาบาล แล้วจะต้องกลับเข้าไปอยู่ในสังคมและเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคมได้ทัดเทียมกับบุคคลอื่นอย่างเต็มภาคภูมิ


           นอกเหนือจากการให้บริการผู้ป่วยแล้ว งานการพยาบาลฟื้นฟูสภาพยังมุ่งมั่นให้บริการด้านวิชาการ ด้านวิจัย พัฒนา ถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีด้านการพยาบาลฟื้นฟูสภาพที่สมคุณค่าแก่คนพิการ และผู้สูงอายุ โดยเริ่มจัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการพยาบาลฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยระยะกลาง กลุ่มเป้าหมายคือบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยในโรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตภาคเหนือ โดยดำเนินการจัดอบรมระยะสั้น 5 วัน ในปี พ.ศ.2562 เป็นครั้งแรก และต่อเนื่องทุกปี เพื่อสร้างเครือข่ายบริการฟื้นฟูในภาคเหนือ เพื่อให้สามารถนำองค์ความรู้ช่วยในการดูแลผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุ ตลอดจนประชาชนทั่วไปได้รับการฟื้นฟูสภาพอย่างถูกต้องเหมาะสมกับสภาพความเจ็บป่วย ร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่จังหวัดลำปาง ทั้งภาครัฐและเอกชนจัดทำโครงการ Community Base Rehabilitation (CBR) เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลและฟื้นฟูสภาพผู้ป่วย และลำดับต่อไปจะขยายเครือข่ายสู่เขตสุขภาพที่ 1 และให้ครอบคลุม 17 จังหวัดภาคเหนือในอนาคตต่อไป


           ผลการดำเนินการด้านการพยาบาลฟื้นฟูสภาพที่ผ่านมา ทำให้เห็นถึงความมุ่งมั่นและพยายามของเจ้าหน้าที่พยาบาลที่จะดูแลผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุในจังหวัดลำปางและภาคเหนือให้กลับมาใช้ชีวิต ด้วยตนเองอีกครั้งตามศักยภาพที่เหลืออยู่ให้สามารถพึ่งพาตนเองให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ นับเป็นสิ่งที่น่ายกย่อง อย่างไรก็ตามการพยาบบาลด้านการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุยังอยู่ในระยะเริ่มต้นและต้องพัฒนาอีกมาก นอกจากนั้นการมีบริการฟื้นฟูสภาพร่างกาย จิตใจยังไม่เพียงพอที่จะทำให้ผู้ป่วย คนพิการและผู้สูงอายุบรรลุเจตนารมณ์ในการพึ่งพาตนเองได้หากต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้มีส่วนร่วมในทุกภาคส่วนทั้งในด้านสาธารณสุข ด้านกฎหมายและที่สำคัญผู้ป่วย ผู้สูงอายุและคนพิการคือการได้รับโอกาสและการยอมรับจากสังคม


ยังคงมุ่งมั่นที่จะพัฒนาทั้งด้านงานบริการ และการพัฒนาบุคลากรเพื่อสร้างสรรค์ผลงานด้านวิชาการอย่างไม่หยุดยั้งเพื่อก้าวสู่การเป็นผู้นำทางวิชาการด้านการพยาบาลฟื้นฟูสมรรถภาพ ในเขตภาคเหนือและระดับชาติต่อไป”


โรงพยาบาลเวชชารักษ์ ลำปาง
© 2562 โรงพยาบาลเวชชารักษ์ ลำปาง
386 ม.3 ต.ศาลา อ.เกาะคา จ.ลำปาง 52130